fbpx
8 stycznia 2020

Co to jest scoring kredytowy?

Mówiąc najprościej scoring kredytowy to ocena Twojej wiarygodności przez bank wyrażona w punktach. Od Twojego scoringu w dużym stopniu zależy na jakich warunkach otrzymasz kredyt lub pożyczkę. Na jakiej zatem podstawie bank dokonuje Twojej oceny jako potencjalnego kredytobiorcy?

Scoring kredytowy wykorzystywany jest nie tylko przez banki. Korzystają z niego także firmy pożyczkowe czy np. operatorzy telekomunikacyjni – w końcu oferta abonamentu z dodanym do niej telefonem jest rodzajem kredytu, a rata za telefon doliczona jest do Twojego rachunku. 

Pożyczkodawca czy kredytodawca często korzysta z informacji zewnętrznych, zazwyczaj tych zamieszczonych w Biurze Informacji Kredytowej, ale patrzy też na inne informacje, jakie zdoła o Tobie zgromadzić. W zależności od tego, czego firma chce się o nas dowiedzieć, możemy podzielić go na dwa typy: scoring behawioralny i scoring aplikacyjny.

Scoring behawioralny

Bierze pod uwagę jedynie informacje o Twoich zachowaniach finansowych. W takim modelu bierze pod uwagę, czy terminowo spłacasz zobowiązania – niekoniecznie wcześniejsze kredyty, ale także np. rachunki za telefon, prąd czy karty kredytowe-  ale bank może patrzeć także na liczbę produktów, z których korzystasz, jak dużo masz kredytów i jakie masz inne bankowe produkty. 

Jeśli masz oszczędności i poprawnie obsługujesz swoje zobowiązania to jesteś dla banku bardziej wiarygodny niż osoba, która przekracza limity na kartach i nie spłaca ich w terminie. Dzięki usłudze PSD2 i dostępie do pełnego widoku Twojego rachunku, instytucja finansowa mająca udzielić Ci kredyt lub pożyczki, zdobędzie także wiedzę o Twoich oszczędnościach. 

Najpewniej taka informacja pozwoli Ci „zapunktować” w scoringu obliczanym przez instytucje finansowe – BIK nie udostępnia takich informacji podmiotom zewnętrznym. Scoring w BIK możesz podnieść jedynie spłacając regularnie zobowiązania (chociaż poniżej podpowiadamy pewien trik).

W scoringu behawioralnym najważniejsza jest długa historia zobowiązań, i regularne ich spłacanie – dlatego warto na przykład posiadać kartę kredytową czy korzystać z zakupów na raty. 

Co ważne, w tym rodzaju scoringu pod uwagę brana jest też liczba odmów przyznania kredytu. Zanim złożysz wniosek o kolejną pożyczkę możesz sprawdzić – na przykład we wspomnianym już BIK – jak wysoki masz scoring. Większość Polaków ma świetny!

Scoring aplikacyjny

Ten typ scoringu uwzględnia więcej informacji o Tobie i Twoim stanie majątkowym. Może to być Twój wiek, stan cywilny, miejsce pracy i jak długo w niej pracujesz (a czasem też, jak często zmieniasz pracę), liczba osób, jaką masz na utrzymaniu, czy masz ubezpieczenie na życie, a nawet jakim samochodem jeździsz… 

Jak widać, w tym modelu może być znacznie więcej zmiennych, a pożyczkodawcy mogą przykładać do nich różną wagę. Nowoczesne instytucje pożyczkowe online mogą nawet patrzeć na Twoich znajomych w mediach społecznościowych, miejsca w których byłeś, Twoje hobby czy polubione strony! 

Oceniając Twoją wiarygodność, wiele instytucji korzysta zarówno ze scoringu behawioralnego, jak i scoringu aplikacyjnego. W ten sposób banki czy pożyczkodawcy zmniejszają ryzyko udzielenia pożyczki komuś, kto ostatecznie mógłby jej nie spłacić.

Scoring jest konkretny i dynamiczny

Scoring przedstawiany jest w skali punktowej – na przykład od 1 do 100 (tak wygląda skala BIK) czy od 100 do 700 punktów (tak mogą wyglądać systemy bankowe).

Twoja ocena to porównanie z innymi istniejącymi i potencjalnymi kredytobiorcami. Jeśli masz np. 465 punktów, to dla banku lub firmy pożyczkowej jesteś bardziej wiarygodny, niż osoba, która ma 323, a mniej, niż taka, która ma 574. 

Banki i pożyczkodawcy ustalają zazwyczaj limit, poniżej którego nie dostaniesz limitu – na przykład jeśli masz 380 punktów, możesz pożegnać się z kredytem. Dlatego regularne spłacanie rat jest takie ważne.

Wiele osób sądzi, że ocena kredytowa jest w miarę stała i szybko się nie zmienia. To mit. Wpisy w BIK zmieniają się po 7 dniach od przeprowadzenia działań na koncie. Przed wzięciem pożyczki warto więc spłacić np. lekko opóźnione rachunki czy zadbać o wyższą miesięczną spłatę karty kredytowej. Należy jednak pamiętać, że nie zmieni to ogólnej oceny diametralnie, gdyż banki zazwyczaj oceniają historię 12-miesięczną.

Poprawna historia sięgająca rok wstecz oraz brak bieżących zaległości mogą diametralnie zmienić ocenę kredytową.
Należy też pamiętać, że BIK nie jest dla pożyczkodawcy jedynym źródłem danych – ostateczna decyzja zawsze zapada na podstawie jego wewnętrznego systemu skoringowego.

Autor: Paweł

Polecane wpisy

Card image cap
20 marca 2020
Tarcza antykryzysowa, czynsz, pracownicy… Zarządzanie firmą w czasie koronawirusa

Prowadzisz firmę? Opłaty i koszty przewyższają dochody? Oto poradnik finansowy na czasy epidemii koronawirusa. Wydaje się, że przed największym wyzwaniem […]

WIĘCEJ
Card image cap
6 marca 2020
Jak kupić samochód używany?

Samochód to dla wielu artykuł pierwszej potrzeby. Jednocześnie jego zakup często bywa poza finansowym zasięgiem. To dlatego większość kupujących wybiera […]

WIĘCEJ
Card image cap
27 kwietnia 2020
Wakacje kredytowe – kiedy i jak składać wniosek

Jak wystąpić o odroczenie spłaty kredytu? O czym musisz pamiętać?  Poradnik krok po kroku. Już w połowie marca Związek Banków […]

WIĘCEJ