fbpx
8 stycznia 2020

Co to jest scoring kredytowy?

Mówiąc najprościej scoring kredytowy to ocena Twojej wiarygodności przez bank wyrażona w punktach. Od Twojego scoringu w dużym stopniu zależy na jakich warunkach otrzymasz kredyt lub pożyczkę. Na jakiej zatem podstawie bank dokonuje Twojej oceny jako potencjalnego kredytobiorcy?

Scoring kredytowy wykorzystywany jest nie tylko przez banki. Korzystają z niego także firmy pożyczkowe czy np. operatorzy telekomunikacyjni – w końcu oferta abonamentu z dodanym do niej telefonem jest rodzajem kredytu, a rata za telefon doliczona jest do Twojego rachunku. 

Pożyczkodawca czy kredytodawca często korzysta z informacji zewnętrznych, zazwyczaj tych zamieszczonych w Biurze Informacji Kredytowej, ale patrzy też na inne informacje, jakie zdoła o Tobie zgromadzić. W zależności od tego, czego firma chce się o nas dowiedzieć, możemy podzielić go na dwa typy: scoring behawioralny i scoring aplikacyjny.

Scoring behawioralny

Bierze pod uwagę jedynie informacje o Twoich zachowaniach finansowych. W takim modelu bierze pod uwagę, czy terminowo spłacasz zobowiązania – niekoniecznie wcześniejsze kredyty, ale także np. rachunki za telefon, prąd czy karty kredytowe-  ale bank może patrzeć także na liczbę produktów, z których korzystasz, jak dużo masz kredytów i jakie masz inne bankowe produkty. 

Jeśli masz oszczędności i poprawnie obsługujesz swoje zobowiązania to jesteś dla banku bardziej wiarygodny niż osoba, która przekracza limity na kartach i nie spłaca ich w terminie. Dzięki usłudze PSD2 i dostępie do pełnego widoku Twojego rachunku, instytucja finansowa mająca udzielić Ci kredyt lub pożyczki, zdobędzie także wiedzę o Twoich oszczędnościach. 

Najpewniej taka informacja pozwoli Ci „zapunktować” w scoringu obliczanym przez instytucje finansowe – BIK nie udostępnia takich informacji podmiotom zewnętrznym. Scoring w BIK możesz podnieść jedynie spłacając regularnie zobowiązania (chociaż poniżej podpowiadamy pewien trik).

W scoringu behawioralnym najważniejsza jest długa historia zobowiązań, i regularne ich spłacanie – dlatego warto na przykład posiadać kartę kredytową czy korzystać z zakupów na raty. 

Co ważne, w tym rodzaju scoringu pod uwagę brana jest też liczba odmów przyznania kredytu. Zanim złożysz wniosek o kolejną pożyczkę możesz sprawdzić – na przykład we wspomnianym już BIK – jak wysoki masz scoring. Większość Polaków ma świetny!

Scoring aplikacyjny

Ten typ scoringu uwzględnia więcej informacji o Tobie i Twoim stanie majątkowym. Może to być Twój wiek, stan cywilny, miejsce pracy i jak długo w niej pracujesz (a czasem też, jak często zmieniasz pracę), liczba osób, jaką masz na utrzymaniu, czy masz ubezpieczenie na życie, a nawet jakim samochodem jeździsz… 

Jak widać, w tym modelu może być znacznie więcej zmiennych, a pożyczkodawcy mogą przykładać do nich różną wagę. Nowoczesne instytucje pożyczkowe online mogą nawet patrzeć na Twoich znajomych w mediach społecznościowych, miejsca w których byłeś, Twoje hobby czy polubione strony! 

Oceniając Twoją wiarygodność, wiele instytucji korzysta zarówno ze scoringu behawioralnego, jak i scoringu aplikacyjnego. W ten sposób banki czy pożyczkodawcy zmniejszają ryzyko udzielenia pożyczki komuś, kto ostatecznie mógłby jej nie spłacić.

Scoring jest konkretny i dynamiczny

Scoring przedstawiany jest w skali punktowej – na przykład od 1 do 100 (tak wygląda skala BIK) czy od 100 do 700 punktów (tak mogą wyglądać systemy bankowe).

Twoja ocena to porównanie z innymi istniejącymi i potencjalnymi kredytobiorcami. Jeśli masz np. 465 punktów, to dla banku lub firmy pożyczkowej jesteś bardziej wiarygodny, niż osoba, która ma 323, a mniej, niż taka, która ma 574. 

Banki i pożyczkodawcy ustalają zazwyczaj limit, poniżej którego nie dostaniesz limitu – na przykład jeśli masz 380 punktów, możesz pożegnać się z kredytem. Dlatego regularne spłacanie rat jest takie ważne.

Wiele osób sądzi, że ocena kredytowa jest w miarę stała i szybko się nie zmienia. To mit. Wpisy w BIK zmieniają się po 7 dniach od przeprowadzenia działań na koncie. Przed wzięciem pożyczki warto więc spłacić np. lekko opóźnione rachunki czy zadbać o wyższą miesięczną spłatę karty kredytowej. Należy jednak pamiętać, że nie zmieni to ogólnej oceny diametralnie, gdyż banki zazwyczaj oceniają historię 12-miesięczną.

Poprawna historia sięgająca rok wstecz oraz brak bieżących zaległości mogą diametralnie zmienić ocenę kredytową.
Należy też pamiętać, że BIK nie jest dla pożyczkodawcy jedynym źródłem danych – ostateczna decyzja zawsze zapada na podstawie jego wewnętrznego systemu skoringowego.

Autor: Paweł

Polecane wpisy

Card image cap
27 stycznia 2020
5 najlepszych podcastów finansowych, które nauczą Cię oszczędzania pieniędzy

Nie łatwo znaleźć czas, by uporządkować swoje wydatki. Ale może są skuteczne sposoby na oszczędzanie? Znajdź najlepsze dzięki tym darmowym podcastom!

WIĘCEJ
Card image cap
6 marca 2020
Jak kupić samochód używany?

Samochód to dla wielu artykuł pierwszej potrzeby. Jednocześnie jego zakup często bywa poza finansowym zasięgiem. To dlatego większość kupujących wybiera […]

WIĘCEJ
Card image cap
20 marca 2020
Tarcza antykryzysowa, czynsz, pracownicy… Zarządzanie firmą w czasie koronawirusa

Prowadzisz firmę? Opłaty i koszty przewyższają dochody? Oto poradnik finansowy na czasy epidemii koronawirusa. Wydaje się, że przed największym wyzwaniem […]

WIĘCEJ